De jaren 80

18 augustus 2017

Hoe herinner je je een decennium? Dat vroeg ik me af voordat ik naar het Noordbrabants Museum in Den Bosch toog voor de expositie De jaren 80 - Doemdenkers en positivo’s. We hebben ons net massaal bezig gehouden met The Summer Of Love, een groot deel van de jongste editie van Heaven is er aan gewijd.

De jaren 80 zijn het tijdperk van de compact disc, de muziekdrager waar tegenwoordig met het nodige dédain op wordt neergekeken. Doe Maar was de eerste Nederlandse band die een album op cd uitbracht, in 1983, 4us, met nummers als 1 Nacht Alleen en Je Loopt Je Lul Achterna. Ik heb het album nog op vinyl, want ik kocht mijn cd-speler pas drie jaar later – eerste cd: Graceland van Paul Simon.

Het misprijzen van de cd heeft zo zijn weerslag op het imago van dat tijdperk, dat bovendien werd gekenmerkt door grote werkloosheid, krakersrellen en de dreiging van een atoomoorlog. Ronald Reagan en Margaret Thatcher, die destijds de lakens uitdeelden, zullen ook niet de geschiedenisboeken ingaan als de meest verlichte staatslieden.

Maar gelijk bij aanvang van de tentoonstelling is er het boze maar nog altijd vrolijk stemmende Opland-vrouwtje, dat tegen een kruisraket aanschopt. Het was het symbool van een massaal protest tegen de nieuwe wapenwedloop die de grootmachten wilden opstarten. Een volksbeweging met een omvang waar we nu slechts met de nodige jaloezie op kunnen terugkijken. Op de televisie had je het briljante duo Kees van Kooten en Wim de Bie – de ondertitel van de tentoonstelling Doemdenkers en positivo’s is van hen geleend – dat eigenlijk nooit meer is overtroffen.

Naast de cd werden de mobiele telefoon, de pc en de computerspelletjes geïntroduceerd. Het ziet er allemaal wat onbeholpen uit met de ogen van nu, maar het stemt mij verrassend vrolijk. Net zoals het over the top design van het Italiaanse Memphis. En o ja, in 1988 werden we Europees Kampioen.

En er was heel veel goede muziek. Dylan, Bowie en de Stones lieten het die periode misschien wat afweten, maar Bruce Springsteen maakte geweldige albums (The River, 80, Nebraska, 82, Tunnel Of Love, 87), Prince leverde zijn beste werk af (Purple Rain, 84, Parade, 86, Sign O’ The Times, 87), Madonna toonde zich aan het venster (Like A Virgin, 84).

Zelf was ik in die jaren een fervent liefhebber van singer-songwriters en beleefde gouden tijden met Nanci Griffith (Once I A Very Blue Moon, 84), Kate Wolf (Poet’s Heart, 85), Steve Earle (Guitar Town, 86), John Gorka (I Know, 87), Lyle Lovett (Pontiac, 87), Rory Block (House Of Hearts, 87), Robert Earl Keen (West Textures, 89) en David Olney (Deeper Well, 89). Die zijn uiteraard niet te zien of te horen op de tentoonstelling, want dat genre was toen al een niche.

De jaren 80 - Doemdenkers en positivo’s is te zien tot en met 15 oktober in het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.