Betekenisvol Toeval: k.d. lang

3 augustus 2017

De bekende Amsterdamse filosoof Johan Cruyff heeft de term Betekenisvol Toeval bedacht voor een situatie waarin de mens speelruimte nodig heeft om een gebeurtenis te kunnen duiden zonder verdwaald te raken in een religieus mijnenveld. Een dergelijke sensatie ervoer ik toen onlangs de speciale editie voor de 25e verjaardag van het album Ingénue van de Canadese zangeres-liedjesschrijfster k.d. lang op de mat plofte – in de week voor de viering van Esther’s en mijn tienjarig huwelijksfeest.

Het toeval bestaat uit het feit dat 24 jaar geleden een cassettebandje met dat album plus een opname van haar MTV Unplugged concert mij de gelegenheid bood een eerste gesprek aan te knopen met Esther. Haar verzoek in het bezit te komen van een kopie kon ik dankzij de bemoeienis van mijn broer Walter honoreren. Indirect plaveide k.d. lang voor ons de weg die we 24 jaar gezamenlijk hebben afgelegd.

Onnodig te melden dat sinds die gebeurtenis de Canadese zangeres een aparte plek heeft ingenomen in onze collectieve belevingen. Nou is dat ook weer niet een al te grote opgave, want muzikaal is Ingénue een van de meest memorabele platen van de afgelopen 25 jaar. Samen met coschrijver, coproducer en multi-instrumentalist Ben Mink en een groep uitgelezen studiomuzikanten (Greg Leisz op pedal steel) presenteert k.d. lang tien liedjes die een breed muzikaal gebied bestrijken.

Vanaf de eerste klanken van opener Save Me is duidelijk dat het collectief werkelijk alles uit de kast haalt om de liedjes zo gedetailleerd mogelijk voor het voetlicht te brengen. Op het lyrische vlak betreedt k.d. lang het Koninklijk Paleis der Tekstschrijvers waarin al geruime tijd haar landgenoten Joni Mitchell, Leonard Cohen en Neil Young verblijven.

De geremasterde versie van dit album beluisteren, het is een genot. Opvallend is de sensatie van een ruimtelijk gevoel dat deze versie creëert. Tussen de ruimte in de opstelling van de twee geluidsboxen bevinden zich talrijke dimensies die het mogelijk maken zelfs de kleinste instrumentale details waar te nemen. Ook k.d. lang’s stem klinkt een stuk helderder, wat haar fenomenale timing en frasering extra accentueert.

Op de bonusschijf van deze Anniversary Edition acht liedjes, door k.d. lang en dezelfde instrumentalisten gepresenteerd op het eerder genoemde MTV concert. De uitvoeringen overlappen het repertoire op Ingénue en verschijnen nu voor het eerst op een aparte cd. Ze blijven ook buiten de veilige setting van de studio kaarsrecht overeind en onderstrepen de uitzonderlijke klasse van deze verzameling musici. Het enige minpuntje dat ik kan bedenken, is dat een hemelschreiend fraaie uitvoering van Crying van Roy Orbison schittert door afwezigheid. Het zal u inmiddels duidelijk zijn dat wij deze kleine omissie gaarne door de vingers zien.